Op deze pagina's is het archief van DW B terug te vinden. Voor de actuele website ga naar: https://www.dwb.be

Het Paviljoen

Verschenen in: Irony and Beyond

 

Jeroen Theunissen

 

Het Paviljoen


We must come together and share our experience and wisdom, in order to create a

                                                                                            new direction for humanity which is both sustainable and harmonious with nature.’

  Officiële website van de Wereldexpo 2005 in Japan

                                          'all about education but doesnt feel like school’

Officiële website van ‘Eden Project’, Cornwall, Engeland

‘Een gesloten ruimte wordt, hetzij stoffelijk hetzij denkbeeldig, afgebakend, afgezonderd. Daarbinnen voltrekt zich het spel, daarbinnen gelden zijn regels.’

                                                         Johan HUIZINGA

 

 

Concept

Het betreft een multicultureel realityspel voor veertien zeventienjarigen. Gedurende zes weken meten Marieke, Xavier, Björn, Ivo, Carlos, Gülan, Nefera, Nena, Nino, Konstantin, Faouzi, Annie, Stef en Stefanie zich met elkaar in het gloednieuwe paviljoen. Tijdens het spel hebben de deelnemers geen contact met de buitenwereld. Na week vijf zijn de finaleplaatsen ingenomen. Op dag tweeënveertig is er een winnaar.

       Het programma is opgebouwd rond de slogan ‘Sustainable Future’. Hoop, die in euforie kan omslaan, en bezorgdheid, die in angst kan omslaan, zijn de kerngevoelens van onze tijd. Nooit eerder was onze macht zo overheersend, waren onze vooruitzichten zo veelbelovend. Tegelijkertijd kreunt het ecosysteem ‘aarde’ onder de overbevolking en onder de tol die de snelle, maar vaak respectloze economische ontwikkeling heeft geëist.

       Wil zij in staat zijn alle mensen een bevredigend leven te bieden, dan moet de wereldgemeenschap een nieuwe, hoogtechnologische en duurzame manier van leven vinden in harmonie met de natuur. Dat is zowel een kwestie van eigenbelang als van respect. Inrichting en beheer van de aarde zijn de verantwoordelijkheid van allen. Het is belangrijk dat jongeren vandaag opgevoed worden tot kritische, actieve wereldburgers met rechten maar ook met plichten.

       Edutainment: de uitzending uit het paviljoen richt zich specifiek tot jongeren, maar ook tot iedereen die bekommerd is om zijn medemens en om de aarde. De manier waarop beide aspecten, entertainment en educatie, hier worden verenigd, is nieuw.

 

Deelnemers

Op basis van het inschrijvingsformulier, de persoonlijke motivatie en de begeleidende brief van de school maakt een team van deskundigen een eerste selectie. Uit die groep loot een onschuldige hand tachtig jongeren, die voor een gesprek worden uitgenodigd. Uiteindelijk worden veertien deelnemers geselecteerd. Daarbij geldt het principe van een zo hoog mogelijke diversiteit: jongeren uit alle sociale klassen, met zeer verschillende culturele, religieuze en wereldbeschouwelijke achtergronden en met de meest uiteenlopende interesses en persoonlijkheden krijgen een kans.

       Tijdens het spel onderwerpen zij zich dagelijks aan speelse proeven, die gekoppeld worden aan thema’s die geen redelijk mens koud laten, en die alle op de een of andere manier met natuur, mens en technologie te maken hebben.

 

De geselecteerde jongeren zijn:

 

Marieke

Een echte levensgenieter!! Marieke komt graag in contact met andere culturen, geuren kleuren en passies. Een deel van haar jeugd bracht ze door op Madagaskar. Ze is verliefd. Aan achterbakse mensen heeft ze een hekel. Deelnemen doet ze om zichzelf beter te leren kennen en ze hoopt good vibrations in het paviljoen binnen te brengen. Ze is een tikkeltje ijdel en apetrots op haar meer dan tachtig centimeter lange blonde paardenstaart.

Ze schrijft: Kheb vollebak goesting ;-)

 

Björn

Björn zal in het paviljoen zijn zeventiende verjaardag vieren. Wordt zeer boos over dierenmishandeling. Houdt van black metal, pagan metal en viking metal en apprecieert power metal, heavy metal en death metal. Screamende basgitarist van ‘Devils Insomnia. Bij status schreef hij: verward. Björn moet niet weten van hypocrisie en van afgeleefde volwassenen. Zijn lievelingseten is spaghetti.

Hij schrijft: I chose the path of misery and sorrow.

 

Xavier

Een mamakindje? Welja, Xavier komt er graag voor uit dat zijn ouders cool zijn. Deze ex-kampioen thaiboksen vindt zichzelf ambitieus en sportief. Hij houdt niet van ‘blèters’ en volgens hem kun je het programma vergelijken met ‘survival of the strongest’. Het spel wil hij graag tactisch spelen. Xavier is een kei in wiskunde.

Hij schrijft: Doe ni zo crazy.

 

Ivo

Deze zoon van Italiaanse restauranthouders is in het weekend een fun loving fuifbeest, een playboy en een fervente chatter. Maar hij kan ook heel hard werken: klust bij in de zaak van zijn ouders. Als hij zich verveelt, terroriseert hij de boel :-). Ooit verzamelde Ivo met vrienden een half miljoen euro voor het goede doel. Een entertainer en een leidersfiguur maar ook een sluwe vos.

Hij schrijft: Je hebt men <3

 

Nino

Nino is een groot voorstander van geweldloos verzet. Deze wat teruggetrokken jongeman is gefascineerd door de Tweede Wereldoorlog en vooral door de Holocaust. Volgens hem zijn mensen tot verschrikkelijke dingen in staat. Heldhaftig zijn zij die zichzelf niet als held beschouwen. Hij noemt zichzelf een kosmopolitische humanist.

Hij schrijft: Ik ben Nino en ik leef op een bol die aarde heet. Die bol draait samen met andere bollen rond een grotere bol enzovoort. Soms draai ik gewoon mee.

 

Konstantin

Konstantin heeft zijn vader aan drank ten onder zien gaan en is sindsdien een straight edger: geen alcohol, geen sigaretten, geen drugs. Hij beoefent aikido en laido, twee krijgskunsten waarbij ook zenmeditatie komt kijken – dat heeft hij naar eigen zeggen nodig om geen stresskieken te worden. Hij wordt nijdig van stupid people en is recht voor de raap.

Hij schrijft: Ik kijk niet snel naar mensen op.

 

Nefera

Deze danseres en cover girl moet niet echt trainen om in vorm te blijven. Ze skipt wel eens een les. Nefera omschrijft zichzelf als iemand van extremen: vriendelijk, behulpzaam en aardig, maar ook eigenzinnig, humeurig en sarcastisch. Ze volgt graag haar onderbuikgevoel. Freedom of speech vindt ze erg belangrijk. Haar favoriete eten is veggie en als ze ooit reïncarneert dan als luipaard.

Ze schrijft: Stijl is gn stijl mr een statement.

 

Carlos

Carlos, zoon van een Chileense moeder en een Belgische vader, woont pas sinds twee jaar in Vlaanderen. Soms mist hij het woeste landschap uit zijn kindertijd. Carlos is een ontwapenende, pretentieloze teamplayer, die er in alle omstandigheden het beste van maakt, een stille doorzetter. Hij houdt van puurheid, liefde en de Grote Oceaan. Zijn helden zijn Lance Armstrong en Salvador Allende.

Hij schrijft: Otro mundo es possible.

 

Nena

Streetdance vindt Nena megazalig, vooral op de E17 ;-). Maar deze impulsieve en koppige krullenbol houdt ook van andere muziek, eigenlijk ‘alles waar ge is goe zot op kunt doen’. Ze heeft besloten er op haar dertigste een eind aan te maken. Eerst reizen reizen reizen. Ze eet voor vijf. Ze heeft nogal een bulderlach. Nena is oprichter van de vzw GAIA (Geloof Alstublieft In Afval).

Ze schrijft: Dikke zoen baf tsjiekboem.

 

Stef

Addicted to roses, zegt hij. Deze bohémien heeft behalve heroïne en coke zowat elke drug geprobeerd. Nu is hij clean. Hij heeft een fobie voor zwangere vrouwen en voor sport en hij geeft toe dat de westerse samenleving zijn ‘ding’ niet is. Hoogblond en bijna twee meter groot. Muziek: drum-’n-bass, goa, acid, ragga-core, IDM, Bob Marley. Wereldvrede is zijn droom.

Hij schrijft: Win een koelkast!

 

Faouzi

Faouzi is de jongste van zes. Hij wil later politiek actief zijn. Hij is een grote techno-fan. Fundamentalisme vindt hij rot en hij wordt boos om de kortzichtigheid van de mens – van alle soorten mensen. Hij wil graag het land van zijn ouders zien en hoopt door zijn deelname de verschillende bevolkingsgroepen dichter bij elkaar te brengen. Faouzi is ook een zeer getalenteerde voetballer en doet aan hardlopen.

Hij schrijft: Ik kom voor de eindzege.

 

Stefanie

Deze Brusselse is van geen kleintje vervaard. Ze combineert fantastische schoolresultaten met paardrijden, zeilen en klassieke piano. Sommigen vinden haar verwaand, maar ze is gewoon kritisch. Kregelig wordt ze wanneer ze een grap niet begrijpt J en verder is haar motto ‘La vie en rose’.  Interessant aan het verblijf in het paviljoen is volgens haar vooral het sociale aspect. Ze zal haar schildpadden en haar piano missen.

Ze schrijft: Hallo ik ben Stefanie.

 

Gülan

Haar ouders, afkomstig uit Anatolië, baten een nachtwinkel uit. Gülan heeft moeten knokken om te geraken waar ze nu staat. Jarenlang ging ze naar een school met zeer veel probleemjongeren. Uiteindelijk startte ze samen met autochtone en allochtone vrienden de actiegroep ‘Change the world’ voor meer burgerzin op school en tegen respectloos vandalisme, discriminatie en asociaal gedrag. Haar idool is Madonna, haar droom te zingen in een musical.

Ze schrijft: Ik lach graag.

 

Annie

Annie heette vroeger Jan, maar voelde zich daar niet lekker bij. Nu wacht ze op de avonturier die haar hart komt stelen J en leest ondertussen dikke boeken. Later wil Annie een carrière in de psychiatrie. Ze houdt van kleine dingen. Ze wil graag de wereld bestuderen. Gamen vindt ze dwaas, chatten kan wel.

Zij schrijft: ’Geen enkele mens is wreder en boosaardiger dan de NORMALE mens.’ (Hermann Hesse)

 

Het gebouw

1. Stel: er was nog een groot woud in ons gebied en dat woud heette het Franciscusbos.

 

2. De architecten Lucas Claeys en Piet Venmans ontwerpen het paviljoen in het Franciscusbos. Veel van hun materiaal hebben ze uit het bos gehaald. Het resultaat is hoogtechnologisch én organisch. Men is consequent op zoek gegaan naar die technieken die kunnen gelden als voorbeelden van toekomstgerichte, duurzame, milieuvriendelijke architectuur. Waar mogelijk wordt ‘reduce, re-use, recycle’ als uitgangspunt genomen.

       Reduce: Zowel in de opbouwfase als in de bewoningsfase stoelt het programma op rationeel, verantwoord gebruik van ruimte, van energie, van materialen en van water.

       Re-use: De koepelconstructie die het paviljoen omgeeft is na gebruik gemakkelijk af te breken. In het gebouw zelf zijn verschillende wanden op eenvoudige manier te verwijderen, ruimtes zijn aanpasbaar et cetera. Steeds en overal is gestreefd naar multifunctionaliteit. Het paviljoen zal na afloop op dezelfde plek een nieuwe functie krijgen, met of zonder koepel.

       Recycle: In de opbouwfase wordt ervoor gezorgd dat zoveel mogelijk materialen bij een eventuele afbraak of aanpassing recycleerbaar zijn. Bovendien is ernaar gestreefd om waar mogelijk met reeds gerecycleerd materiaal te bouwen. Zoveel mogelijk materiaal is na gebruik biologisch afbreekbaar. In de bewoningsfase wordt ervoor gezorgd dat alle faciliteiten voor een optimale recyclage van afval voorhanden zijn.

 

3. Het oorspronkelijke plan van de Britse filosoof Jeremy Bentham bestond uit een centrale koker of toren, waarrond een grote cirkel van cellen is gebouwd. Vanuit de centrale toren kan een opzichter altijd in elk van de afzonderlijke cellen kijken, omgekeerd is het voor de bewoners van die cellen (dankzij geblindeerde ramen) niet mogelijk om in de toren te kijken. Een van de mogelijke toepassingsgebieden was volgens Bentham het onderwijs.

 

De belangrijkste plaatsen in en rond het paviljoen zijn:

 

Het meer: Aan de zuidoostkant bevindt zich een aangelegd meer, dat zorgt voor water voor de klimaatregeling langs vloeren en muren (zowel koeling als verwarming op zonne-energie) en voor de waterval rond de centrale koker.

 

De weide: Aan de noordwestkant van het paviljoen bevindt zich een grote fanweide.

 

De kelder: Hier worden de monitors en de klank beheerd, wordt er geknipt en geplakt, en wordt het beeldmateriaal verwerkt. Er zijn ook vergaderruimtes, schminkkamers en dergelijke meer. De wekelijkse live-uitzending wordt van hieruit gestuurd. Ondergronds bevinden zich voorts nog opslagruimtes voor eten en voor allerhande materiaal. Toegang tot de koker is alleen van hieruit mogelijk.

 

De koepel: Deze grotendeels zelfdragende constructie van in gegalvaniseerd staal gekaderde geometrische figuren (driehoeken, vierhoeken en zeshoeken) van doorschijnend, recycleerbaar, zelfreinigend plastic is gebaseerd op het principe van de geodetische sferen, zoals ontwikkeld door de twintigste-eeuwse Amerikaanse architect Richard Buckminster Fuller. Dit is een zeer energie-efficiënte en gemakkelijk af te breken (en elders te reconstrueren) bouwvorm, die een grote hoeveelheid passieve zowel als actieve zonne-energie garandeert. In de zomer kunnen op verschillende plaatsen grote panelen worden opengezet voor luchtcirculatie en natuurlijke ventilatie. Door een computergestuurd intelligent systeem is met minimaal verbruik in de vier seizoenen constante klimaatcontrole mogelijk. De koepel omspant het hele complex, met uitzondering van (een deel van) de vijver en de fanweide.

 

De centrale koker: Vips, familieleden, vrienden, fans en leraars bereiken deze lange, smalle ruimte via de kelder. Vanuit de koker kan het spel live volledig worden gevolgd. Aan de buitenzijde van de koker stroomt constant helder water langs de (wegneembare) geluidsdichte matglazen wand naar beneden en zorgt voor koeling in de zomer. Dit water wordt via een circulair systeem uit het meer gepompt: er is nulverlies. Hoewel het voor de deelnemers onmogelijk is in de koker te kijken, kunnen bezoekers van hieruit met behulp van een eenvoudig doorkijksysteem zonder de hulp van camera’s elke handeling in het paviljoen volgen. De indruk van authenticiteit wordt op die manier opmerkelijk verhoogd. Via onzichtbare microfoontjes wordt elk geluid in uiterste helderheid in de koker gereproduceerd. Bovenop de centrale koker, vlak onder het glazen dak is er een grote zonne-energie genererende constructie aangebracht, bestaande uit monokristallijne fotovoltaïsche zonnepanelen.

 

Het podium: Aan de noordwestzijde kan een groot deel van de koepel ter hoogte van de eerste verdieping worden opengemaakt, zodat een podium ontstaat (gericht naar de weide).

 

Het paviljoen: Rond de centrale koker is een constructie uit drie horizontale lagen opgetrokken. Er is zoveel mogelijk gebruikgemaakt van duurzame, plaatselijke houtsoorten, gerecycleerde stoffen en massa-inerte materialen. De constructie is zodanig geconcipieerd dat passieve zonne-energie en natuurlijke airconditioning maximaal worden toegepast.

 

       a. Het grondniveau: Hier bevindt zich de spelruimte, waar de deelnemers zes dagen per week van 9 u. tot 12.30 u. à 14 u.vertoeven. De dagelijkse avonduitzending bevat een compilatie van de beste momenten. Wie dat niet genoeg vindt, kan de ochtendactiviteit (+ livebeelden vanuit het huis) op het web volgen.

       Alleen tijdens de dagelijkse ochtendactiviteit is het de deelnemers toegestaan die ruimte te betreden. Na de middag en voor 9 u. ’s ochtends is een dertigkoppige ploeg in de weer met de voorbereidingen voor de competitie van de volgende dag. Op zondag – voor de deelnemers de rustdag – wordt deze ruimte omgetoverd tot een prachtige opnamestudio en vindt van hieruit               (en/of van op het podium en de fanweide) de live-uitzending plaats.

       De technische mogelijkheden zijn verbluffend. Via plasmaschermen, roterende wanden, computeranimatie, special effects en nog veel meer worden elke dag opnieuw prachtige, nu eens realistische dan weer fantastische virtuele werelden gecreëerd.

 

       b. Het eerste niveau: Rond de koker is er een lichtgang. Op een meter afstand van de koker beginnen in een cirkel, met een grote uitsparing aan de noordwestkant, de persoonlijke leef- en werkcellen van iedere deelnemer. De veertien vertrekken worden door geluidsdichte wanden van elkaar gescheiden. Langs de binnenkant, waar zich de gang bevindt, kan elke kamer door een glazen deur worden afgesloten. Vanuit de centrale koker kan altijd in elk van de kamers worden gekeken. Zon valt uit verschillende hoeken binnen; door de juiste toepassing van massa-inerte materialen wordt in de winter warmte en in de zomer koelte vastgehouden.

       De ruimte wordt optimaal benut. In elke kamer bevinden zich een bureau, een boekenplank, een bed en een kleerkast. Op het bureau staat een laptop met (draadloze) internetverbinding, de laden bevatten papier en schrijfmateriaal. De boekenplank is voor studieboeken en eventueel voor persoonlijke lectuur van de deelnemers. De deelnemers zijn verplicht elke dag minstens anderhalf uur, van 17 u. tot 18.30 u., door te brengen met studie en voorbereiding van het thema voor de volgende dag. Tijdens die periode is het niet toegelaten medebewoners in de kamer binnen te laten.

       Op drie plaatsen wordt er tussen de cellen een douche- en toiletruimte geïnstalleerd.

       De noordwestkant bevat geen cellen, maar loopt uit in een keuken.

 

       Het bos op het eerste niveau: Rond de leefcellen is er een ringvormige lichtgang, die zowel het onderliggende grondniveau als de persoonlijke cellen van daglicht voorziet. Die gang scheidt de woonvertrekken van het hen omringende, ingebouwde bosgebied. Duizenden kubieke meter bosgrond zijn voor dit gebied aangevoerd en meer dan honderd soorten kleine bomen, struiken en lage begroeiing, waarvan iets meer dan de helft in het Franciscusbos aangetroffen wordt, zijn hier aangeplant. Mede dankzij die gedurfde, extreme variant op het ‘groene dak’ slaagt het paviljoen erin een organische eenheid te vormen met de omgeving. Drie jonge kunstenaars hebben de kans gekregen om kunstwerken, die alle de wisselwerking tussen mens en natuur thematiseren, in het bos te integreren. Het bos zorgt voor isolatie, zuurstof, koeling en schaduw. Een gecompliceerde luchtbehandelingsinstallatie regelt het bosklimaat.

 

Aan de noordwestzijde, waar het dak kan worden opengemaakt, is er in het verlengde van de keuken een multifunctioneel platform (niet voor de bewoners bereikbaar), dat kan worden gebruikt voor de live-uitzending.

 

       c. Het tweede niveau: boven de leefruimtes is er rond de centrale koker een groot, open terras gemaakt met een leeshoek, een televisiehoek, tafels en stoelen. Voorts zijn er ook sportfaciliteiten, zoals twee tafeltennistafels en een fitnesshoek. In de zomer zorgt stromend water voor vloer- en muurkoeling, in de winter voor verwarming. Licht valt overvloedig naar binnen. Het               tweede niveau wordt de ‘idylle’ genoemd.

 

4. Een doordachte omgang met energie is een hoofdvereiste voor de mens van de eenentwintigste eeuw, dat wordt door elke studie over duurzaamheid benadrukt. Het klassieke patroon van het huis als strijdtoneel van (fossiele) energie tegen de buitenomstandigheden is de slechtst denkbare situatie: als de zon niet schijnt, moet licht worden gemaakt, als de zon wel schijnt, moet worden verduisterd, als het koud is, moet er worden gestookt en als het warm is, moet de airco aan. Het paviljoen streeft ernaar zich niet zozeer tegen de omstandigheden te verzetten, als wel er positief op te reageren. Door isolatie, verwarming en elektriciteit via zonne-energie, natuurlijke ventilatie, goede oriëntering, efficiënt gebruik van daglicht, multifunctionaliteit van de ruimte et cetera streeft het paviljoen ernaar het ideaal van een zero energy building, een gebouw dat volledig selfsufficient is, te bereiken. Waar dit niet lukt, wordt de bijkomende, niet ter plaatse opgewekte energie gehaald uit duurzame bronnen als windenergie, bio-energie en thermale energie.

       Verschillende intelligent management systems werden ingewerkt. Zo wordt artificieel licht automatisch aangepast aan het daglichtniveau en treden vanaf een bepaalde temperatuur en lichtsterkte zonnewerende jaloezieën en luchtcirculatiesystemen in werking, terwijl de verwarming afslaat. Op alle niveaus staan licht, binnenklimaat, sproeisystemen, watercirculatie en energieverbruik in het algemeen onder constante computergestuurde controle. Het is echter aangetoond dat mensen zich het best voelen als zij ook zelf de kans krijgen het systeem op een eenvoudige manier bij te stellen en te (her)programmeren. Daar is dan ook rekening mee gehouden.

       Het spreekt voor zich dat ondanks de vele geautomatiseerde programma’s van de deelnemers verwacht wordt dat zij blijven meewerken om ook hun persoonlijke verbruik op elk vlak te beperken.

 

5. ‘Protecting the Planet through Design’ – De aarde redden betekent vandaag dat wij onze levensstijl aanpassen aan de wetten van de duurzaamheid, d.w.z. dat wij leren te leven op een dusdanige manier dat de kansen van andere wereldburgers, van toekomstige generaties én van het ecosysteem ‘aarde’ door onze levensstijl niet langer worden gehypothekeerd.

       De architectuur creëert voor de mens een beschermende tweede huid tegen de chaotische krachten van de natuur, en is zo een van de eerste voorwaarden voor cultuur, geluk, beschaving, voor alles wat wij als typisch menselijk beschouwen.

       Het ‘beboste’ groene dak mag men een stunt noemen, het wil meer zijn. Sinds de oudste beschavingsvormen hebben mensen natuurlijke systemen omgevormd en aangepast aan hun noden. Wat wij ‘landschap’ noemen, is een combinatie van cultuur met de fysieke omgeving. Daarin verschillen het platteland en de stad niet wezenlijk van elkaar: beide zijn artificieel. Een duurzame architectuur wil de omgeving niet imiteren, noch zich er respectloos van losrukken, maar probeert tot een nieuwe organische eenheid te komen.

 

Spelregels

Het spel duurt precies zes weken. Er zijn veertien deelnemers. Elke week bestaat uit zes speldagen en een rustdag. Op de rustdagen van week één tot week vijf vallen tijdens de live-uitzending telkens twee deelnemers af. Tijdens de laatste week spelen de vier overblijvers de finale. De winnaar is diegene die op dag tweeënveertig als allerlaatste het paviljoen verlaat.

             

Van de deelnemers wordt constante spelernst verlangd. Omdat een regelmatig ritme en een efficiënte organisatie tot nauwgezetheid en ijver leiden, zullen de speldagen volgens een duidelijk patroon verlopen.

       Om 7 u. worden de deelnemers gewekt met het themalied ‘Ever Bigger Circles’. Van 7.10 u. tot 7.30 u. is er ochtendgymnastiek in de idylle. Daarna kunnen de deelnemers zich wassen. Om 8 u. stipt is er ontbijt. Om 9 u. worden de deelnemers voor de ochtendactiviteit in de spelruimte verwacht. Elke week focust op een andere, actuele thematiek (zie verder). Dankzij immense plasmaschermen, geluidsgordijnen, geurprikkels, computersimulaties en nog veel meer worden de deelnemers ondergedompeld in een zintuiglijke totaalervaring. Het spreekt voor zich dat een dergelijke methode meer beklijft dan de klassieke lesvormen. Tot 12.30 u. à 14 u. worden zij binnen deze virtual reality aan allerhande opdrachten onderworpen, waarbij de ene dag op onderlinge samenwerking, de volgende dag op competitie de nadruk wordt gelegd. Zowel kennis en inzicht als attitude, inzet en doorzettingsvermogen zijn belangrijk. De opdrachten vermijden gender gerelateerde voordelen. Na het middagmaal zijn de deelnemers even vrij. Om 16 u. komen de e-mails aan met informatie over inhoud en verloop van de activiteit van de volgende dag. De tijd tussen 17 u. en 18.30 u. is iedere deelnemer verplicht alleen in zijn cel door te brengen met persoonlijke studie. E-mailcontact met de centrale koker is mogelijk (bijvoorbeeld een vraag voor informatie of een berisping vanuit de centrale koker). Na 18.30 u. kunnen de deelnemers genieten van ontspanning en van een welverdiende rust. Om 23.30 u. gaan de laatste lichten uit.

 

Op de zesde dag van de week worden de nominaties rond de middag naar de centrale koker gemaild. Elke deelnemer kan zes strafpunten verdelen over maximaal vier en minimaal twee personen. Als een deelnemer iemand meer dan één strafpunt toekent, is een motivering van minimaal zestig woorden noodzakelijk. Voorbeelden van criteria zijn: gebrek aan inzet, slechte communicatie naar de groep, aanhoudende ondermaatse prestaties, onvoldoende initiatief, eigengereidheid, kliekvorming of weigering zich aan de norm te houden. Als uit de motivering bijvoorbeeld een vermoeden van overdreven partijdigheid of van persoonlijke wrokgevoelens spreekt, kan de centrale koker weigeren een of meerdere strafpunten op te nemen en, in extreme gevallen, zelfs besluiten de motivering tegen de schrijver ervan te gebruiken.

Om 15 u. ontvangt iedereen, behalve de immuniteitsdrager, een mail met zijn/haar strafscore en een korte (al dan niet anonieme) samenvatting van de gegeven kritiek. De vier personen met de hoogste puntentotalen zijn de officiële genomineerden. Kijkers krijgen tot de volgende dag de tijd om per sms te stemmen.

 

De deelnemers bereiden zelf hun maaltijden. Gezonde basisingrediënten, groente, fruit en vezels zijn aanwezig. Op basis van de inzet en van de collectieve en/of individuele prestaties tijdens de ochtendactiviteit wordt een bonusbudget toegekend aan de hele groep of aan een deel van de groep. Dat geld kan direct worden besteed of kan worden opgespaard. Voor ‘ongezonde’ en/of ‘onduurzame’ aanvullingen bij de maaltijden (vlees, vis, frieten, snacks, snoep, frisdrank, alcohol) wordt meer betaald.

 

Roken in het paviljoen is verboden.

 

Immuniteit betekent dat een deelnemer is vrijgesteld van nominatie en dus niet kan worden weggestemd op het einde van de week. Dat levert een groot tactisch voordeel op. Diegene die tijdens de ochtendactiviteiten de beste individuele weekprestatie neerzet, wordt op de zesde dag de immuniteitsdrager. Bij het begin van de volgende week begint iedereen opnieuw met een schone lei.

 

Televisiespelen die mikken op een breed publiek worden al te gemakkelijk als oppervlakkig en plat amusement afgedaan. Het programma wil zich tegen die elitaire veralgemening verzetten, niet door zelf grote theorieën te verkondigen, maar heel eenvoudig door elke dag opnieuw aan de kijker te bewijzen dat ‘inhoud’ en ‘fun’ gerust samen kunnen gaan. Een open aanpak betekent dat er voortdurend op zoek wordt gegaan naar variatie en vernieuwing.

 

De laagdrempelige dagelijkse uitzending duurt dertig minuten en bestaat uit twee delen. Het eerste deel, dat tien tot vijftien minuten duurt, richt zich vooral op het element ‘informatie’. In vlotte documentairestijl wordt de thematiek behandeld waarrond die dag gespeeld en gewerkt is. Dat deel heeft een duidelijk informerende en educatieve inslag en richt zich specifiek tot scholieren en tot ouders met tienerkinderen, maar uiteraard ook tot iedereen die graag iets over onze wereld – van gisteren, van vandaag en van morgen – bij wil leren. Het tweede deel van de dagelijkse uitzending, dat vijftien tot twintig minuten duurt, bevat een samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen van de voorbije dag, een compilatie van sfeerbeelden en interessante gespreksflarden, de bekendmaking van de nominaties of een inleiding tot het thema van de volgende dag.

 

Zondag is een rustdag voor de deelnemers. Dit betekent dat er op zaterdagavond geen klok is en dat er ’s ochtends kan worden uitgeslapen. ’s Avonds worden in de live-uitzending nog eens de spannendste momenten van de voorbije week getoond. Er is een rechtstreekse verbinding met de deelnemers, die soms vreemd opkijken als ze zichzelf in beeld zien. Een aantal vrienden, familieleden, leerkrachten, klasgenoten en kijkers hebben tijdens de week de kans gekregen het geheel vanuit de bevoorrechte panoptische positie in de koker te analyseren en kunnen nu als ware experts een reactie kwijt. Vaak kunnen zij de kijkers interessante achtergrondinformatie verstrekken over de persoonlijkheid, over het gedrag en over de goede en minder goede kantjes van de deelnemers. Het hoogtepunt van de live-uitzending is uiteraard de bekendmaking van de twee afvallers.

 

Het themalied, ‘Ever Bigger Circles’, wordt gezongen door de Antwerpse artiest Stijn.

 

De thema’s waarrond wordt gespeeld, zijn de volgende:

Eerste week: Shaping Paradise. A Call for Optimism.

Tweede week: Our Bond with Nature. The Challenges We Face.

Derde week: The Intercultural Experience. Whys and Hows of Diversity.

Vierde week: Will Technology Save Us? Quick Fixes against Sustainable Solutions.

Vijfde week: The Big Interior. Creating a Global Identity for the Twenty-First Century.

Finale week: Home and Abroad. Destinations Ahead. 

 

Tot slot

Het uitgangspunt van de makers was van in het begin het ‘human experiment’ Wij willen inzicht verschaffen in hoe de volwassenen van morgen elkaar en de wereld percipiëren.

       Een klein leger van wetenschappelijke, technische en pedagogische experts heeft de spelmakers bijgestaan om een unieke, kwaliteitsvolle mix te maken van amusement en idealisme. Tegen de wanhoop en tegen het cynisme!

       Bij te veel mensen heerst aan het begin van de eenentwintigste eeuw een gevoel van verslagenheid, een indruk dat vluchten meer dan ooit noodzakelijk en minder dan ooit mogelijk is. 

       Daarnaast is er het cynisme van al wie zich misschien postmodern zou noemen, die beweert het allemaal gezien te hebben, in niets wezenlijks meer kan geloven en dan maar van alles een ironisch spelletje heeft gemaakt.

       Tegen die laatste groep zeggen wij: welnu, de homo ludens, de spelende mens mag inderdaad bestaan. Niet als eindmens maar als beginner. Niet als cynische ‘realist’, maar als iemand die jong van geest blijft, die de uitdagingen die hem en de wereld te wachten staan kent en er ‘zin’ in heeft. Het is tragisch te moeten merken dat het onderscheid tussen jong en oud al lang niets meer met leeftijd te maken heeft.

       Stel gerust dat ons motto luidt: ‘Verbeter de wereld, maak er een spelletje van!!’